| نام اتحاد | فرمول کلی | مثال | نتیجه |
|---|---|---|---|
| مربع مجموع | (a + b)² | (x + 3)² | x² + 6x + 9 |
| مربع تفاضل | (a − b)² | (2y − 5)² | 4y² − 20y + 25 |
| جمله مشترک | (a + b)(a + c) | (x + 2)(x + 5) | x² + 7x + 10 |
| مزدوج | (a + b)(a − b) | (x + 4)(x − 4) | x² − 16 |
| مجموع مکعبها | (a + b)³ | (x + 2)³ | x³ + 6x² + 12x + 8 |
| تفاضل مکعبها | (a − b)³ | (2y − 1)³ | 8y³ − 12y² + 6y − 1 |
| جمع دو مکعب | a³ + b³ | x³ + 8 | (x + 2)(x² − 2x + 4) |
| تفاضل دو مکعب | a³ − b³ | y³ − 27 | (y − 3)(y² + 3y + 9) |
در ریاضی، اتحادها تساویهایی هستند که برای همه عددها و عبارتها درست هستند. یادگیری اتحادها کمک میکند تا عبارتهای جبری را سریعتر بسط دهیم، ساده کنیم و اشتباهات محاسباتی را کاهش دهیم. در ادامه، پرکاربردترین اتحادهای پایه نهم را به صورت متنی و با توضیح کامل معرفی میکنیم
زمانی استفاده میشود که دو جمله با هم جمع شده و به توان ۲ برسند
(a + b)² = a² + 2ab + b²
مثال: (x + 3)² = x² + 6x + 9
در این اتحاد، جمله وسط همیشه مثبت است و کمک میکند بدون ضرب طولانی پرانتزها، به راحتی بسط بدهیم
وقتی دو جمله از هم کم شوند و به توان ۲ برسند
(a - b)² = a² - 2ab + b²
مثال: (2y - 5)² = 4y² - 20y + 25
تفاوت آن با مربع مجموع در علامت جمله وسط است: جمله وسط منفی میشود
وقتی دو پرانتز یک جمله مشترک دارند
(a + b)(a + c) = a² + a(b + c) + bc
مثال: (x + 2)(x + 5) = x² + 7x + 10
ابتدا مربع جمله مشترک را مینویسیم، سپس جمله مشترک را در مجموع دو جمله دیگر ضرب کرده و در آخر دو جمله غیرمشترک را در هم ضرب میکنیم
وقتی دو پرانتز مشابه ولی با علامت مخالف داریم
(a + b)(a - b) = a² - b²
مثال: (x + 4)(x - 4) = x² - 16
جمله وسط حذف میشود و نتیجه فقط تفاضل دو مربع است، بنابراین سریع و راحت محاسبه میشود
اگر جمع دو جمله به توان ۳ برسد
(a + b)³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³
مثال: (x + 2)³ = x³ + 6x² + 12x + 8
این اتحاد کمک میکند تا بدون ضرب طولانی، توان ۳ را بسط دهیم و به راحتی جمع جملات را محاسبه کنیم
وقتی تفاضل دو جمله به توان ۳ برسد
(a - b)³ = a³ - 3a²b + 3ab² - b³
مثال: (2y - 1)³ = 8y³ - 12y² + 6y - 1
جمله وسط مثبت و منفی در جای مناسب ظاهر میشود و بسط سریع انجام میشود
برای تجزیه جمع مکعبها استفاده میشود
a³ + b³ = (a + b)(a² - ab + b²)
مثال: x³ + 8 = (x + 2)(x² - 2x + 4)
برای تجزیه تفاضل مکعبها
a³ - b³ = (a - b)(a² + ab + b²)
مثال: y³ - 27 = (y - 3)(y² + 3y + 9)
نکته مهم: 🔹 اتحادهای مربعی بیشتر برای بسط دادن استفاده میشوند و اتحادهای مکعبی هم برای بسط و هم برای تجزیه کاربرد دارند. یادگیری دقیق هر اتحاد، پایهی مهمی برای حل مسائل پیشرفتهتر ریاضی است